News

Pestisitler, tarımsal üretimde meyve ve sebzeleri zararlı organizmalardan korumak, ürün kayıplarını azaltmak ve verimi artırmak amacıyla kullanılan kimyasal maddelerdir. Son yıllarda pestisit kalıntısı ve insan sağlığı üzerindeki etkileri, bilim dünyasında en çok araştırılan konular arasında yer almaktadır. Yapılan çalışmalar, uzun süreli pestisit maruziyetinin sinir sistemi, bağışıklık sistemi, endokrin sistem ve üreme sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini göstermektedir.Pestisitler hedef aldıkları canlılara göre farklı gruplara ayrılmaktadır. En yaygın kullanılan pestisit türleri şunlardır: İnsektisitler: Böceklerle mücadelede kullanılır. Herbisitler: Yabancı otları kontrol etmek için uygulanır. Fungisitler: Mantar hastalıklarının önlenmesinde kullanılır. Akarisitler: Akar ve örümcek benzeri zararlıları hedef alır. Rodentisitler: Kemirgenlerle mücadelede kullanılır. Pestisitler yanlış kullanım veya uzun süreli maruziyet durumunda insan sağlığı üzerinde toksik etkiler oluşturabilmektedir.Pestisitlere Nasıl Maruz Kalıyoruz?Günlük yaşamda birçok kişi farkında olmadan pestisitlerle karşılaşabilmektedir. Maruziyet yolları şunlardır: Pestisit kalıntısı içeren meyve ve sebzelerin tüketilmesi, Kirlenmiş içme suyu, Pestisit uygulaması sırasında solunum yoluyla maruziyet, Cilt teması, Kirlenmiş toprak ve çevresel ortam. Tarım işçileri ve pestisit uygulayıcıları doğrudan maruziyet açısından en yüksek risk grubunu oluştururken, tüketiciler ise daha çok gıda yoluyla dolaylı maruziyet yaşamaktadır.Pestisitlerin İnsan Sağlığı Üzerindeki EtkileriPestisitlerin oluşturduğu sağlık riski; kullanılan pestisitin türüne, maruz kalınan doza, maruziyet süresine ve maruziyet şekline bağlı olarak değişmektedir.Akut EtkilerKısa süreli yüksek doz maruziyetlerde görülebilen belirtiler arasında baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve kusma, göz ve cilt tahrişi, solunum güçlüğü, kas seğirmeleri ve halsizlik yer almaktadır.Kronik EtkilerUzun yıllar boyunca düşük dozlarda pestisitlere maruz kalınması ise çok daha ciddi sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilmektedir. Bilimsel araştırmalar, kronik pestisit maruziyetinin nörolojik hastalıklar, endokrin sistem bozuklukları, üreme sağlığı sorunları, bağışıklık sistemi fonksiyonlarında değişiklikler ve bazı kanser türleri ile ilişkili olabileceğini göstermektedir.Pestisit grupları arasında toksisite bakımından farklılıklar bulunmakta olup, özellikle insektisitler, sinir sistemi üzerindeki etkileri nedeniyle genel olarak herbisitlerden daha toksik kabul edilmektedir.Pestisitler ve Kanser RiskiPestisitlerin uzun dönem etkileri üzerine yapılan çalışmaların önemli bir bölümü kanser riski üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bazı pestisitlerin karsinojenik özellik gösterebildiği ve özellikle lösemi, lenfoma, prostat kanseri ile bazı gastrointestinal sistem kanserleriyle ilişkili olabileceği bildirilmektedir.Yapılan bir meta-analizde, gebelik sırasında annenin pestisitlere maruz kalmasının çocuklarda akut lösemi riskini 1,88 kat, akut lenfoblastik lösemi (ALL) riskini ise 2,51 kat artırdığı gösterilmiştir. Bir başka meta-analizde ise yüksek düzeyde pestisit maruziyetinin prostat kanseri riskini 1,33 kat artırdığı bildirilmiştir.